Maandag 4 mei 2026.
Een speciale dag om de doden uit de Tweede Wereldoorlog te herdenken. Deze dag kwam Tonnie Ebben uit het Oost-Brabantse Groeningen naar Bergen op Zoom om vier metalen kruizen te overhandigen aan het bestuur van het Bezoekerscentrum dat gebouwd is tussen beide erebegraafplaatsen.
Tonnie Ebben is een oud-militair, Bosnië veteraan en fervent verzamelaar van alle materiaal dat in de Tweede Wereldoorlog gebruikt is. Deze aardappelhandelaar heeft daarvoor thuis een privé-museum opgebouwd dat “Van Postzegel tot tank” heet.
Vanwege zijn verzamelwoede kwam hij in contact met iemand die vier metalen kruizen had gevonden op een oud-ijzer schroothoop. Al gauw kwam Tonnie er achter dat deze kruizen zowel authentiek als uniek waren. Hij ging op nader onderzoek uit via de gegevens die nog op de kruizen leesbaar zijn. Toen ontdekte hij dat deze kruizen hadden gestaan op veldgraven van geallieerde militairen die in de Tweede Wereldoorlog waren omgekomen en nu in Bergen op Zoom op de erebegraafplaatsen hun laatste rustplaats hebben.
Van dit soort kruizen was al wel bekend dat ze waren gemaakt om bij de graven te zetten en dat deze daar zijn weggehaald toen de stoffelijke resten van die militairen naar hun huidige rustplaats langs de Ruytershoveweg in Bergen op Zoom werden verplaatst. Waarschijnlijk is dat begin vijftiger jaren gebeurd.
Het mag een wonder heten dat deze kruizen er nog steeds zijn. Er is niets bekend over hoe zij in Oost-Brabant terecht zijn gekomen. Via een kennis van Tonnie werd contact gelegd met mensen van het bestuur van ons Bezoekerscentrum. Ons enthousiasme over deze vondst die een prachtige aanvulling zou zijn voor hetgeen er in het Bezoekerscentrum te zien is, haalde Tonnie er toe over om deze aan ons te gaan schenken. Als verzamelaar ging dat wel aan zijn hart, maar de link met de grafstenen met dezelfde namen hier in Bergen op Zoom is zo sterk dat hij vindt dat die kruizen ook terug in Bergen op Zoom thuishoren.
Hij overhandigde deze vanmorgen dan ook aan voorzitter Giel Janssen en Bestuurslid Marcel van Oorschot die zich naast zijn functie als secretaris ook bezighoudt met de feitelijke inrichting van het Bezoekerscentrum. Tonnie zelf zegt erover dat hij blij is dat de kruizen zijn op de plaats waar ze naar zijn gevoel ook thuishoren.
Op 19 mei aanstaande gaan de deuren voor eenieder open. De vier kruizen hebben dan een prominente plaats tegen één van de wanden in het Centrum daar. Een extra dimensie aan de verhalen die daar ook over uitgelichte andere militairen worden verteld.
Op de foto’s het moment van overhandiging. De begraafplaats zelf werd ook bezocht. Op die foto’s o.a. ook Tonnies echtgenote en Caroline Raaijmakers, die achtergrondverhalen ophaalt voor het project Faces to Graves.
Kijk ook op Omroep Brabant die over dit verhaal een reportage maakt.
